Potrzeby finansowe startupu zmieniają się wraz z jego rozwojem. Na początku środki są potrzebne na stworzenie produktu, testy rynkowe czy budowę zespołu. Gdy firma zaczyna już regularnie sprzedawać i pozyskiwać klientów, kapitał częściej służy do skalowania działalności, wejścia na nowe rynki oraz finansowania bieżącej działalności.
Dlatego nie ma jednego sposobu finansowania, który będzie odpowiedni dla każdej firmy. Na początku startup może korzystać głównie z własnych środków, programów wsparcia lub kapitału inwestorów. Wraz z rozwojem działalności pojawiają się kolejne możliwości, w tym kredyt, pożyczka czy faktoring.
Od czego zależy wybór sposobu finansowania startupu?
Dobór finansowania powinien wynikać przede wszystkim z etapu rozwoju firmy i celu, na jaki potrzebny jest kapitał.
Znaczenie mają między innymi:
- etap rozwoju startupu,
- wysokość potrzebnego finansowania,
- poziom i regularność przychodów,
- model sprzedaży B2B lub B2C,
- tempo wzrostu firmy,
- gotowość właścicieli do oddania części udziałów,
- możliwość spłaty finansowania dłużnego,
- cel pozyskania środków.
Innego rozwiązania potrzebuje firma, która chce dopiero stworzyć produkt, a innego przedsiębiorstwo, które sprzedaje coraz więcej, ale czeka 60 dni na zapłatę od klientów.
Źródła finansowania startupów można w uproszczeniu podzielić na trzy główne grupy: środki własne, kapitał inwestorów oraz finansowanie zewnętrzne. Kredyt, pożyczka czy faktoring należą do zewnętrznych źródeł finansowania przedsiębiorstw i zwykle stają się bardziej dostępne wtedy, gdy firma ma już przychody lub sprzedaż.
Finansowanie startupu na etapie pomysłu i pre-seed
Etap pre-seed to bardzo wczesny moment rozwoju startupu. Firma może mieć już pomysł, zespół lub pierwszą wersję produktu, ale zwykle nie generuje jeszcze stabilnych przychodów.
Na tym etapie dostęp do klasycznego kredytu czy faktoringu jest ograniczony. Startup nie ma jeszcze historii finansowej, a często także regularnej sprzedaży.
Bootstrapping, czyli rozwój z własnych środków
Bootstrapping oznacza finansowanie firmy głównie z pieniędzy założycieli oraz środków, które sama zaczyna generować.
Największą zaletą jest zachowanie pełnej kontroli nad firmą. Założyciele nie muszą oddawać udziałów inwestorowi ani uzależniać najważniejszych decyzji od zewnętrznego partnera.
Ograniczeniem jest dostępny kapitał. Jeśli startup potrzebuje dużych nakładów na technologię, marketing czy ekspansję, własne środki mogą szybko okazać się niewystarczające.
Friends & Family
Jednym z najprostszych źródeł kapitału na początku działalności może być wsparcie rodziny lub znajomych.
Takie finansowanie bywa łatwiejsze do uzyskania niż pieniądze od profesjonalnego inwestora, ale wymaga jasnego ustalenia zasad. Warto od początku określić, czy środki są pożyczką, inwestycją w zamian za udziały czy inną formą wsparcia.
Inkubatory i akceleratory startupów
Inkubator przedsiębiorczości lub akcelerator startupów może zapewnić nie tylko kapitał.
Dla młodej firmy istotne mogą być również:
- mentoring,
- pomoc w rozwijaniu modelu biznesowego,
- kontakty do inwestorów,
- dostęp do partnerów technologicznych,
- możliwość współpracy z większymi firmami,
- wsparcie przy wejściu na rynek.
Dotacje i programy wsparcia
Startup może również korzystać z programów publicznych, środków europejskich czy konkursów przeznaczonych dla młodych, innowacyjnych firm. Ich zaletą może być możliwość pozyskania kapitału bez konieczności oddawania udziałów inwestorowi.
Trzeba jednak pamiętać, że programy tego typu mają określone warunki, harmonogramy naborów i zasady rozliczania środków. Dostępne możliwości zmieniają się w czasie, dlatego zawsze warto sprawdzać aktualne konkursy i wymagania.
Finansowanie startupu na etapie seed
Na etapie seed startup jest zwykle dalej niż w fazie samego pomysłu. Może mieć już MVP, czyli pierwszą działającą wersję produktu, pierwszych klientów lub potwierdzenie, że rynek rzeczywiście jest zainteresowany jego rozwiązaniem.
Na tym etapie rośnie znaczenie finansowania kapitałowego dla startupów. Firma może szukać środków między innymi u aniołów biznesu, funduszy venture capital lub poprzez crowdfunding udziałowy.
Anioł biznesu
Anioł biznesu to prywatny inwestor, który angażuje własny kapitał w młode firmy. W zamian za finansowanie najczęściej obejmuje część udziałów w spółce. Dla startupu wartością może być jednak nie tylko sam kapitał. Doświadczony inwestor często wnosi również wiedzę biznesową, kontakty branżowe i wsparcie przy kolejnych rundach finansowania.
Trzeba jednak liczyć się z tym, że wejście inwestora oznacza podzielenie się własnością firmy i częściową utratę pełnej samodzielności decyzyjnej.
Fundusze venture capital
Venture capital to forma finansowania skierowana przede wszystkim do firm o dużym potencjale wzrostu. Fundusz venture capital inwestuje kapitał w zamian za udziały i zakłada, że wartość startupu w kolejnych latach znacząco wzrośnie. Największe szanse na takie finansowanie mają firmy ze skalowalnym modelem biznesowym i dużym potencjałem rynkowym.
Dla startupu oznacza to możliwość pozyskania większego kapitału, ale również konieczność pogodzenia się z oczekiwaniem dynamicznego wzrostu wartości spółki.
Crowdfunding udziałowy
Crowdfunding udziałowy dla startupów pozwala pozyskać kapitał od większej liczby inwestorów. W zamian otrzymują oni udziały lub akcje spółki.
Takie finansowanie może mieć dodatkową zaletę: wokół firmy powstaje społeczność osób zainteresowanych jej rozwojem. Z drugiej strony kampania crowdfundingowa wymaga dobrego przygotowania i przekonującego przedstawienia modelu biznesowego, potencjału rynku oraz planu wykorzystania środków.
Finansowanie startupu na etapie skalowania
Gdy startup ma już działający produkt, klientów i rosnące przychody, zwiększa się zarówno zapotrzebowanie na kapitał, jak i liczba dostępnych źródeł finansowania.
Finansowanie rozwoju firmy może być wtedy potrzebne na:
- zatrudnianie nowych pracowników,
- rozwój technologii,
- marketing i sprzedaż,
- wejście na nowe rynki,
- zwiększenie produkcji,
- finansowanie większej liczby zamówień.
Na tym etapie firma może pozyskiwać kolejne rundy inwestycyjne, takie jak Series A i następne rundy finansowania. Możliwe staje się również korzystanie z większych funduszy venture capital, inwestorów strategicznych czy finansowania dłużnego.
Nie każdy startup musi jednak rozwijać się poprzez kolejne rundy inwestycyjne. Część firm finansuje wzrost z własnych przychodów, kredytu, pożyczki lub faktoringu.
Kredyt i pożyczka dla startupu – kiedy stają się realną opcją?
Kredyt dla startupu może być trudniejszy do uzyskania niż finansowanie dla firmy działającej od kilku lat.
Bank lub inna instytucja finansowa bierze pod uwagę między innymi:
- historię działalności,
- wysokość i regularność przychodów,
- zdolność do spłaty zobowiązań,
- kondycję finansową firmy,
- dostępne zabezpieczenia.
Startup, który dopiero rozpoczyna działalność i nie generuje jeszcze przychodów, może więc mieć ograniczony dostęp do kredytu. Sytuacja zmienia się, gdy firma zaczyna regularnie sprzedawać i może pokazać stabilniejsze wyniki finansowe.
Dużą zaletą kredytu lub pożyczki jest brak konieczności oddawania udziałów. W zamian pojawia się jednak obowiązek regularnej spłaty zobowiązania wraz z kosztami finansowania.
Jeśli środki mają służyć do bieżącego finansowania działalności gospodarczej, warto porównać koszt i zasady kredytu także z innymi rozwiązaniami dostępnymi dla firmy.
Faktoring dla startupów – finansowanie firmy, która już sprzedaje
Faktoring działa inaczej niż finansowanie od inwestora czy klasyczny kredyt. Nie służy do finansowania samego pomysłu na startup. Zaczyna mieć zastosowanie wtedy, gdy firma już prowadzi sprzedaż B2B i wystawia kontrahentom faktury z odroczonym terminem płatności.
Szybko rosnący startup może mieć wielu klientów i jednocześnie problemy z płynnością. Przykład jest prosty: firma realizuje usługę dla klienta biznesowego i wystawia fakturę z terminem płatności 60 dni. W tym czasie nadal musi wypłacać wynagrodzenia, płacić dostawcom i realizować kolejne zlecenia.
Faktoring pozwala szybciej uzyskać dostęp do środków wynikających z wystawionych faktur. Jest jednym z alternatywnych źródeł finansowania przedsiębiorstw, które można wykorzystać do poprawy bieżącej płynności.
Firma może przeznaczyć uzyskane środki między innymi na:
- bieżące koszty działalności,
- wynagrodzenia,
- dostawców,
- marketing,
- realizację nowych zamówień,
- dalszy rozwój sprzedaży.
W przeciwieństwie do pozyskania inwestora faktoring nie wymaga oddawania części udziałów w spółce. Może też działać równolegle z innymi źródłami kapitału, np. z finansowaniem venture capital.
Czy startup może dostać faktoring?
Tak, jeśli spełnia warunki wymagane przez faktora. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim to, czy startup prowadzi już sprzedaż B2B i posiada należności wynikające z wystawionych faktur.
Faktoring może być szczególnie przydatny, gdy firma:
- regularnie wystawia faktury z odroczonym terminem płatności,
- czeka na pieniądze 30, 60 lub 90 dni,
- szybko zwiększa skalę sprzedaży,
- ma coraz więcej środków zamrożonych w należnościach,
- potrzebuje gotówki na realizację kolejnych zamówień.
W takiej sytuacji problemem nie musi być brak klientów, ale czas pomiędzy sprzedażą a otrzymaniem zapłaty.
Finansowanie startupu – porównanie dostępnych możliwości
| Forma finansowania | Najlepszy etap | Oddanie udziałów | Czy wymaga sprzedaży? | Główna zaleta | Główne ograniczenie |
|---|---|---|---|---|---|
| Bootstrapping | pre-seed | Nie | Nie | pełna kontrola nad firmą | ograniczony własny kapitał |
| Friends & Family | pre-seed | Zależnie od ustaleń | Nie | stosunkowo łatwy dostęp | ryzyko dla relacji prywatnych |
| Akcelerator lub dotacja | pre-seed / seed | Zależnie od programu | Nie zawsze | kapitał i dodatkowe wsparcie | warunki programu |
| Anioł biznesu | pre-seed / seed | Tak | Nie zawsze | kapitał i know-how | oddanie części udziałów |
| Venture capital | seed / growth | Tak | Zależnie od etapu | możliwość pozyskania większego kapitału | presja na szybki wzrost |
| Crowdfunding udziałowy | seed / growth | Tak | Nie zawsze | wielu inwestorów i budowa społeczności | wymagająca kampania |
| Kredyt lub pożyczka | późniejszy etap | Nie | Zwykle tak | brak rozwodnienia udziałów | konieczność spłaty |
| Faktoring | sprzedaż / growth | Nie | Tak, sprzedaż B2B | szybszy dostęp do środków z faktur | wymaga istniejących należności |
Jak wybrać najlepsze źródło finansowania startupu?
Najlepsze finansowanie zależy od tego, w jakim miejscu znajduje się firma. Jeśli startup dopiero tworzy produkt, naturalnym kierunkiem są środki własne, programy wsparcia, akceleratory lub inwestorzy. Gdy ma już produkt i pierwszych klientów, może sięgnąć po anioła biznesu, venture capital czy crowdfunding.
Wraz ze wzrostem przychodów pojawia się większy dostęp do finansowania dłużnego. Jeśli natomiast firma już sprzedaje, ale pieniądze są zamrożone w fakturach, warto rozważyć faktoring.
W praktyce startup może korzystać z kilku źródeł kapitału równolegle albo zmieniać je wraz z rozwojem działalności.
Potrzebujesz finansowania bieżącej sprzedaży? Sprawdź faktoring eFaktor
Jeśli Twój startup już sprzedaje w modelu B2B, wystawia faktury z odroczonym terminem płatności i nie chce czekać tygodniami na środki od kontrahentów, faktoring może pomóc uwolnić pieniądze zamrożone w należnościach.
Dzięki finansowaniu faktur możesz szybciej uzyskać środki potrzebne na bieżącą działalność, realizację kolejnych zamówień i dalszy rozwój firmy.
Sprawdź ofertę eFaktor i zobacz, czy faktoring może być rozwiązaniem dopasowanym do sposobu, w jaki działa Twój biznes.
