Firma faktoringowa to podmiot, który pomaga przedsiębiorcom szybciej uzyskać dostęp do pieniędzy zamrożonych w fakturach z odroczonym terminem płatności. Jej zadanie nie ogranicza się jednak wyłącznie do wypłaty środków. Faktor analizuje klientów i ich kontrahentów, ocenia ryzyko finansowania, obsługuje należności, a w zależności od rodzaju usługi może również przejąć część ryzyka związanego z brakiem zapłaty.
Czym dokładnie zajmuje się firma faktoringowa? Na jakiej podstawie prawnej działa i czym różni się od banku? Wyjaśniamy w dalszej części artykułu.
Firma faktoringowa – co to jest?
Firma faktoringowa, nazywana również faktorem, jest przedsiębiorstwem specjalizującym się w finansowaniu należności wynikających przede wszystkim z faktur wystawianych przez firmy ich kontrahentom.
W relacji faktoringowej występują zazwyczaj trzy podmioty:
- faktor – firma faktoringowa zapewniająca finansowanie i obsługująca należność
- faktorant – przedsiębiorca korzystający z usług faktora.
- kontrahent – odbiorca towaru lub usługi zobowiązany do opłacenia faktury.
Rolą firmy faktoringowej jest przede wszystkim skrócenie czasu, jaki przedsiębiorca musi czekać na pieniądze za zrealizowaną sprzedaż. Jeżeli firma wystawia fakturę z terminem płatności wynoszącym np. 30, 60 czy 90 dni, faktor może przekazać jej środki znacznie wcześniej.
To jednak tylko finansowa część działalności faktora. Firma faktoringowa zajmuje się również oceną wierzytelności, analizą ryzyka, kontrolą spływu płatności czy rozliczaniem poszczególnych transakcji. Zakres usług zależy od wybranego rodzaju faktoringu i warunków zawartej umowy.
Czym zajmuje się firma faktoringowa?
Podstawowym zadaniem firmy faktoringowej jest finansowanie wierzytelności przedsiębiorców. Faktor przekazuje klientowi środki wynikające z wystawionej faktury jeszcze przed jej terminem płatności, dzięki czemu pieniądze mogą zostać ponownie wykorzystane w działalności firmy.
Działalność firmy faktoringowej może obejmować znacznie więcej czynności. Faktor może:
- analizować sytuację przedsiębiorcy ubiegającego się o finansowanie,
- sprawdzać wiarygodność jego kontrahentów,
- oceniać przedstawione do finansowania wierzytelności,
- ustalać limity finansowania,
- wypłacać środki za przekazane faktury,
- monitorować terminy płatności,
- rozliczać wpłaty dokonywane przez kontrahentów,
- kontrolować poziom wykorzystania przyznanego limitu,
- wspierać przedsiębiorcę w zarządzaniu należnościami,
- w określonych wariantach faktoringu przejmować ryzyko niewypłacalności odbiorcy.
Firma faktoringowa jest więc nie tylko źródłem finansowania, lecz także partnerem uczestniczącym w obsłudze należności przedsiębiorstwa. Polski fiskus również wskazuje, że umowa faktoringu może obejmować, poza cesją wierzytelności, dodatkowe świadczenia takie jak monitorowanie dłużników, sprawdzanie ich wypłacalności czy działania związane z należnościami.
Jak działa firma faktoringowa z perspektywy klienta?
Współpraca rozpoczyna się od analizy przedsiębiorstwa. Firma faktoringowa ocenia m.in. charakter prowadzonej działalności, wartość sprzedaży z odroczonym terminem płatności oraz wiarygodność odbiorców.
Na tej podstawie faktor określa możliwy poziom finansowania i warunki współpracy. W uproszczeniu proces może wyglądać następująco:
- przedsiębiorca zawiera umowę z firmą faktoringową,
- faktor ustala dostępny limit finansowania,
- przedsiębiorca realizuje sprzedaż i wystawia kontrahentowi fakturę,
- faktura zostaje przekazana do finansowania,
- firma faktoringowa wypłaca przedsiębiorcy uzgodnioną część jej wartości,
- należność zostaje rozliczona zgodnie z zasadami określonymi w danym modelu faktoringu.
Z punktu widzenia firmy oznacza to przede wszystkim szybszy dostęp do pieniędzy, które zostałyby zamrożone do dnia zapłaty faktury przez kontrahenta.
Dlaczego firma faktoringowa sprawdza klienta i jego kontrahentów?
Faktor przekazuje środki przed terminem płatności faktury, dlatego musi ocenić ryzyko związane z daną transakcją. Znaczenie ma przy tym nie tylko sytuacja firmy korzystającej z faktoringu, ale również wiarygodność podmiotu, który ma ostatecznie uregulować należność.
Firma faktoringowa może więc analizować m.in. historię płatniczą kontrahentów, ich sytuację finansową oraz informacje dostępne w rejestrach gospodarczych. Weryfikacji może podlegać również sama transakcja i dokumenty potwierdzające, że faktycznie doszło do sprzedaży towaru lub wykonania usługi.
Takie działania pozwalają ograniczać ryzyko finansowania nierzetelnych kontrahentów, spornych wierzytelności czy faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji.
Dlatego ocena przeprowadzana przez faktora może wyglądać inaczej niż klasyczna analiza zdolności kredytowej. Dla firmy faktoringowej bardzo istotna jest jakość należności oraz wiarygodność odbiorców przedsiębiorstwa.
Firma faktoringowa – podstawa prawna działalności
W polskim prawie nie istnieje jedna odrębna ustawa, która kompleksowo regulowałaby umowę faktoringu. Jest ona traktowana jako tzw. umowa nienazwana, czyli umowa, której pełna konstrukcja nie została osobno opisana w Kodeksie cywilnym.
W praktyce do umów faktoringowych zastosowanie mają ogólne przepisy prawa cywilnego oraz regulacje dotyczące poszczególnych elementów takiej współpracy.
Szczególne znaczenie mają przepisy dotyczące przelewu, czyli cesji wierzytelności. Zgodnie z art. 509 Kodeksu cywilnego wierzyciel może co do zasady przenieść wierzytelność na osobę trzecią bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, właściwość zobowiązania albo odpowiednie zastrzeżenie umowne. Ministerstwo Finansów również wskazuje, że faktoring jest umową nienazwaną, a jednym z podstawowych mechanizmów wykorzystywanych w klasycznych konstrukcjach faktoringowych jest właśnie przelew wierzytelności.
Nie oznacza to jednak, że każda usługa faktoringowa musi wyglądać identycznie. Strony mogą określić w umowie zakres finansowania, sposób rozliczeń, odpowiedzialność za brak zapłaty, dodatkowe usługi faktora oraz inne warunki współpracy.
Firma faktoringowa prowadząca działalność w Polsce musi oczywiście przestrzegać również innych przepisów dotyczących przedsiębiorców i konkretnych obowiązków wynikających z charakteru świadczonych usług.
Czy firma faktoringowa jest bankiem?
Nie. Firma faktoringowa nie musi być bankiem, chociaż banki również mogą świadczyć usługi faktoringowe.
Na rynku działają zarówno faktorzy bankowi, jak i niezależne firmy specjalizujące się w faktoringu. W przypadku tych drugich finansowanie należności stanowi podstawowy obszar działalności, dlatego oferta może być przygotowywana z myślą o przedsiębiorstwach, które potrzebują bardziej elastycznego podejścia do finansowania bieżącej działalności.
W faktoringu istotne znaczenie ma nie tylko sytuacja samego przedsiębiorcy, ale także jakość jego należności i wiarygodność kontrahentów. Jest to jedna z różnic w stosunku do klasycznego kredytu, w którym punkt ciężkości analizy znajduje się przede wszystkim po stronie kredytobiorcy.
Skąd firma faktoringowa bierze pieniądze na finansowanie faktur?
Finansowanie faktur wymaga od faktora dostępu do znacznego kapitału. Firma faktoringowa może wykorzystywać zarówno środki własne, jak i finansowanie pozyskane od zewnętrznych instytucji czy inwestorów.
Pozyskany kapitał jest następnie wykorzystywany do finansowania portfela wierzytelności wielu klientów. Z tego powodu tak duże znaczenie ma zarządzanie ryzykiem, ustalanie limitów oraz stała kontrola należności przekazanych faktorowi.
Model działalności firmy faktoringowej opiera się więc na ciągłym obrocie kapitałem: środki trafiają do przedsiębiorców przed terminem płatności ich faktur, a po rozliczeniu należności mogą być ponownie wykorzystane do finansowania kolejnych transakcji.
Na czym zarabia firma faktoringowa?
Firma faktoringowa otrzymuje wynagrodzenie za zapewnienie finansowania i pozostałe usługi wykonywane na rzecz klienta.
Sposób naliczania kosztów zależy od oferty i konstrukcji umowy. Na cenę faktoringu mogą wpływać m.in.:
- wysokość wykorzystywanego finansowania,
- okres od wypłaty środków do terminu rozliczenia faktury,
- liczba i wartość finansowanych należności,
- poziom ryzyka,
- liczba kontrahentów,
- zakres dodatkowych usług świadczonych przez faktora.
Dlatego porównując firmy faktoringowe, warto analizować nie tylko pojedynczą stawkę czy prowizję, ale cały model rozliczeń i warunki współpracy.
Jak wybrać firmę faktoringową?
Dobra firma faktoringowa powinna nie tylko zapewniać kapitał, ale również dopasować sposób finansowania do specyfiki przedsiębiorstwa.
Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić m.in.:
- jakie rodzaje faktoringu oferuje dany faktor,
- jakie firmy i branże może finansować,
- jak ustalany jest limit,
- które faktury można zgłaszać do finansowania,
- ile trwa analiza wniosku,
- w jaki sposób naliczane są opłaty,
- jak wygląda obsługa po zawarciu umowy,
- czy klient otrzymuje dostęp do platformy online,
- jak faktor postępuje w przypadku opóźnienia w zapłacie,
- czy możliwe jest indywidualne dopasowanie warunków finansowania.
Przykładem pozabankowej firmy faktoringowej jest eFaktor, który specjalizuje się w finansowaniu małych i średnich przedsiębiorstw. Firma stawia m.in. na indywidualne podejście, szeroką gamę produktów i elastyczne dopasowanie rozwiązania do sytuacji przedsiębiorcy. Klienci otrzymują także dostęp do indywidualnego opiekuna i internetowej platformy faktoringowej.
Oferta eFaktor obejmuje różne warianty finansowania, m.in. faktoring klasyczny, faktoring dla małych firm, faktoring odwrotny, cichy czy eksportowy. Pozwala to dobrać rozwiązanie nie tylko do wielkości firmy, ale również do sposobu jej rozliczeń i rodzaju prowadzonej współpracy z kontrahentami.
Firma faktoringowa jako partner w zarządzaniu płynnością
Dobra firma faktoringowa nie jest wyłącznie podmiotem, który wypłaca pieniądze za faktury. Jej rola obejmuje również ocenę ryzyka, analizę należności, monitorowanie płatności oraz dopasowanie sposobu finansowania do działalności przedsiębiorstwa.
Dla firmy korzystającej regularnie z odroczonych terminów płatności faktor może więc stać się stałym partnerem w zarządzaniu kapitałem obrotowym. Pozwala ograniczyć sytuacje, w których rozwój przedsiębiorstwa zależy od tego, czy kontrahent zapłaci fakturę za kilka dni, czy dopiero za kilka tygodni.
Chcesz sprawdzić, jak firma faktoringowa może wesprzeć płynność finansową Twojego biznesu? Skontaktuj się z ekspertem eFaktor. Doradca przeanalizuje sytuację Twojej firmy i pomoże dobrać rozwiązanie odpowiadające jej potrzebom.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o firmy faktoringowe
Czy firma faktoringowa jest instytucją finansową?
Wyspecjalizowana firma faktoringowa może być instytucją finansową w rozumieniu przepisów prawa, ale nie jest z tego powodu bankiem. Faktoring może być świadczony zarówno przez banki, jak i przez niezależne firmy faktoringowe. Status instytucji finansowej nie jest tożsamy ze statusem banku.
Czy firma faktoringowa musi być bankiem?
Firma faktoringowa nie musi być bankiem. Faktoring może być świadczony zarówno przez bank, jak i przez wyspecjalizowaną firmę faktoringową. W przypadku niezależnych faktorów usługi związane z finansowaniem wierzytelności są zazwyczaj podstawowym obszarem działalności.
Co sprawdza firma faktoringowa przed rozpoczęciem współpracy?
Faktor może analizować przedsiębiorstwo ubiegające się o finansowanie, jego sytuację finansową, kontrahentów oraz wierzytelności, które mają zostać objęte finansowaniem. Zakres weryfikacji zależy od rodzaju faktoringu, wartości finansowania oraz zasad stosowanych przez daną firmę.
Czy firma faktoringowa kontaktuje się z kontrahentem klienta?
To zależy od rodzaju faktoringu. W części modeli kontrahent jest informowany o cesji wierzytelności i dokonuje płatności na rachunek faktora. Istnieją jednak również rozwiązania, takie jak faktoring cichy, w których sposób obsługi należności wygląda inaczej.
Czym firma faktoringowa różni się od banku?
Firma faktoringowa oferuje szybszy dostęp do środków i mniejsze wymagania formalne, podczas gdy bank zapewnia niższe koszty, ale wymaga dłuższego stażu rynkowego.
